EVRİMİN
SÜREÇ VE MEKANİZMALARI
EVRİMİN
ANA PARAMETRELERİ
Darwin, evrimi “evolution by
natural selection” yani doğal seçilim yoluyla evrim olarak tarif etmiştir.
Halbuki evrimin iki ana parametresi, varyasyon ve doğal seçilim baskısıdır.
Darwin döneminde DNA bilinmediği için Darwin böyle bir tanımlama yapmıştır.
Aslında varyasyon ve doğal seçilim baskısı birlikte çalışarak evrimleşmeyi yani
türleşmeyi sağlarlar.
Bu
mekanizma nasıl çalışır;
Bir canlı topluluğunda
(popülasyonunda) yaşam alanında oluşan bir değişiklik sonucu, örneğin Galapagos
adalarının birinde kuraklık nedeniyle orada yaşayan ispinozların sert
çekirdekleri kırmak zorunda kalması sonucu gagaları kütleşiyor yani gagaları bu
sert çekirdekleri kırmak üzere şekil değiştiriyor ve ona göre oluşuyor. Bu
adada kuraklık başlayınca doğal seçilim baskısı küt gagalar oluşması
doğrultusunda oluyor. Aynı zamanda adada bulunan popülasyonun içinde yeni
doğanların gen dizilimleri (genomları) küt gagalılığa yatkın olanlar avantajlı
oldukları için doğal seçilim tarafından seçiliyorlar. Giderek topluluğun
içindeki bu varyasyonların gen frekansları çoğalmaya başlıyor. Yani topluluğun
%70 i küt gagaya uygun gen yapısına sahip oluyor. Bu giderek çoğalıyor. Bu küt
gagalı olma süreci gagalarda uzun zamana yayılı küçük değişimleri biriktiriyor.
Bu nicel değişim birikimi belirli bir düzeye geldiğinde bir nitel dönüşüm
oluyor ve artık küt gagalı ispinozlar ince gagalı ispinozlarla çiftleşmemeye
başlıyor. Yani türleşme oluyor. Evrim zaten bir canlının başka bir canlıya dönüşmesi,
yeni bir tür oluşumu, türleşmesi demektir.
Özet olarak evrimin iki ana
parametresi var. Birisi doğal seçilim baskısı diğeri bu seçilim baskısına
yatkın genomlu varyasyonlar. Bu iki dinamik birlikte çalışmadığı sürece
türleşme yani evrim olmaz. Bu iki dinamik birlikte çalıştığı sürece türleşme
olur ve yeni bir tür oluşur. Buna da evrim deriz.
Oktay Kaynak
Evrim Kuramcı
No comments:
Post a Comment